Od 1 lipca 2026 r. zmienią się zasady dla przedsiębiorców wykonujących międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t i nieprzekraczającej 3,5 t. Jeżeli taki pojazd wykonuje transport międzynarodowy albo kabotaż, będzie objęty obowiązkiem tachografu oraz unijnymi przepisami dotyczącymi czasu jazdy, przerw i odpoczynków.
Dla wielu firm będzie to jedna z najważniejszych zmian organizacyjnych w segmencie lekkiego transportu drogowego. Do tej pory część przewoźników korzystających z pojazdów do 3,5 t działała poza klasycznym systemem tachografowym właściwym dla cięższych pojazdów. Od połowy 2026 r. w określonych przypadkach to się skończy. Nowe przepisy obejmą przewóz rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub w przewozach kabotażowych pojazdami, których DMC przekracza 2,5 ton
Kogo dokładnie obejmie nowy obowiązek?
Nowe zasady nie obejmą automatycznie wszystkich pojazdów do 3,5 t. Kluczowe są dwa warunki. Po pierwsze, chodzi o pojazdy, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony. Po drugie, muszą one wykonywać międzynarodowy przewóz rzeczy albo kabotaż. GITD potwierdza wprost, że obowiązek powstanie 1 lipca 2026 r. i będzie dotyczył właśnie tych rodzajów operacji.
To rozróżnienie ma bardzo duże znaczenie praktyczne. Sama masa pojazdu nie wystarcza jeszcze do objęcia go nowymi obowiązkami z tej konkretnej podstawy prawnej. Znaczenie ma także charakter przewozu. W oficjalnych materiałach EUR-Lex wskazano, że od 1 lipca 2026 r. rozporządzenie 561/2006 będzie stosowane do przewozu rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażowym pojazdami przekraczającymi 2,5 tony DMC.
Jaki tachograf będzie wymagany?
W praktyce przedsiębiorca nie powinien myśleć o tej zmianie jako o obowiązku montażu „zwykłego tachografu cyfrowego”. Komisja Europejska wyraźnie wskazuje, że lekkie pojazdy użytkowe o masie powyżej 2,5 t, zarejestrowane w UE i wykonujące międzynarodowy transport drogowy, będą musiały być od 1 lipca 2026 r. wyposażone w tachograf inteligentny drugiej generacji (smart tachograph version 2, G2V2).
To ważne, ponieważ druga generacja inteligentnego tachografu została wprowadzona po to, aby skuteczniej egzekwować przepisy dotyczące przewozów międzynarodowych, kabotażu i delegowania kierowców. Komisja Europejska opisuje, że urządzenie to posiada m.in. funkcję automatycznego rejestrowania przekroczeń granicy oraz nowe możliwości związane z kontrolą drogową i wykrywaniem naruszeń.
Co rejestruje tachograf i dlaczego to takie istotne?
Z oficjalnych materiałów EUR-Lex wynika, że tachograf cyfrowy rejestruje między innymi przebytą odległość, prędkość, pomiar czasu, tożsamość kierowcy, czynności kierowcy, dane dotyczące kontroli, kalibracji i naprawy tachografu, a także zdarzenia i usterki. Jeżeli urządzenie jest połączone z systemem nawigacji satelitarnej, zapisuje również punkt początkowy, punkt końcowy i położenie co trzy godziny
Dla przedsiębiorcy oznacza to jedno: od 1 lipca 2026 r. część operacji wykonywanych dziś busami w ruchu międzynarodowym będzie znacznie bardziej przejrzysta z perspektywy kontroli drogowych. Komisja Europejska podkreśla, że nowa wersja tachografu wspiera bardziej ukierunkowane kontrole i lepsze egzekwowanie przepisów
Co przedsiębiorca powinien zrobić przed 1 lipca 2026 r.?
1. Sprawdzić, czy pojazd wpada w nowy zakres przepisów
Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, czy dany pojazd lub zestaw pojazdów rzeczywiście przekracza 2,5 t DMC i czy wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż. Dopiero wtedy wchodzi w zakres zmian przewidzianych od 1 lipca 2026 r.
2. Uporządkować formalności przewoźnika
Warto pamiętać, że już od 21 maja 2022 r. przedsiębiorcy wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami lub zespołami pojazdów o DMC powyżej 2,5 t i do 3,5 t na obszarze UE muszą posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencję wspólnotową. Jeśli firma nadal nie ma uporządkowanego tego obszaru, sam montaż tachografu nie rozwiąże problemu zgodności z przepisami.
3. Zaplanować montaż tachografu inteligentnego drugiej generacji
Komisja Europejska wskazuje jednoznacznie, że dla tej kategorii pojazdów w międzynarodowym transporcie drogowym właściwym rozwiązaniem od 1 lipca 2026 r. będzie smart tachograph version 2. Odkładanie montażu na ostatnią chwilę może oznaczać ryzyko przestoju w działalności, jeżeli pojazd nie będzie gotowy do legalnego wykonywania tras międzynarodowych od dnia wejścia w życie obowiązku.
4. Przygotować kierowców do pracy w nowym reżimie
Komisja Europejska przypomina, że kierowca przed rozpoczęciem jazdy powinien włożyć do tachografu osobistą kartę kierowcy z mikrochipem, a karta ta przechowuje aktywność kierowcy przez co najmniej 57 dni. Dla firm, które do tej pory nie pracowały na tachografach, oznacza to konieczność zmiany praktyki operacyjnej i codziennej organizacji pracy.
5. Zastosować zasady czasu jazdy, przerw i odpoczynków
Od tej samej daty pojazdy objęte zmianą będą podlegały również przepisom rozporządzenia 561/2006 dotyczącym czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków. EUR-Lex wskazuje m.in. na maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu wynoszący 9 godzin, z możliwością wydłużenia do 10 godzin najwyżej dwa razy w tygodniu, tygodniowy limit 56 godzin, limit 90 godzin w ciągu dwóch kolejnych tygodni, obowiązek 45-minutowej przerwy po 4,5 godzinach jazdy oraz minimalne odpoczynki dzienne i tygodniowe.
Co grozi za brak dostosowania do 1 lipca 2026 r.?
Najważniejsze jest to, że po wejściu w życie nowych przepisów pojazd objęty tym obowiązkiem nie będzie mógł legalnie wykonywać przewozów międzynarodowych w taki sam sposób jak wcześniej, jeśli nie zostanie dostosowany do wymagań tachografowych i socjalnych. Komisja Europejska wskazuje, że inteligentny tachograf drugiej generacji ma służyć silniejszemu i bardziej jednolitemu egzekwowaniu unijnych reguł w międzynarodowym transporcie drogowym, a dane z urządzenia mają wspierać kontrole m.in. w obszarze kabotażu i innych obowiązków transportowych.
Trzeba przy tym zaznaczyć precyzyjnie: nie ma jednej, wspólnej dla całej UE, jednolitej kwoty kary możliwej do wskazania dla każdego państwa członkowskiego na podstawie przejrzanego tu materiału źródłowego. Z dostępnych oficjalnych źródeł wynika natomiast jednoznacznie, że system kontroli został wzmocniony, a wykrywanie naruszeń w przewozach międzynarodowych ma być skuteczniejsze. Oznacza to realne ryzyko sankcji, zatrzymań kontrolnych i problemów operacyjnych w państwie kontroli, jeśli przedsiębiorca nie wdroży nowych obowiązków na czas.
Najważniejsze wnioski dla przedsiębiorcy
Jeżeli wykonujesz międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdem o DMC powyżej 2,5 t i do 3,5 t, to 1 lipca 2026 r. jest datą, której nie można zignorować. Od tego dnia taki pojazd będzie objęty przepisami rozporządzenia 561/2006, a więc również obowiązkiem stosowania tachografu w odpowiedniej wersji. Komisja Europejska wskazuje, że dla tej kategorii pojazdów właściwym urządzeniem ma być tachograf inteligentny drugiej generacji.
Dla firm oznacza to konieczność działania z wyprzedzeniem: weryfikacji floty, uporządkowania uprawnień przewozowych, przygotowania kierowców i wdrożenia nowego modelu organizacji pracy. Szczególnie że już od 21 maja 2022 r. przewoźnicy wykonujący międzynarodowy transport rzeczy takimi pojazdami muszą posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencję wspólnotową. Tachograf od 2026 r. będzie więc kolejnym elementem większej układanki compliance, a nie odrębnym, technicznym obowiązkiem.
FAQ
Czy każdy bus do 3,5 t musi mieć tachograf od 1 lipca 2026 r.?
Nie. Z przejrzanych źródeł wynika, że chodzi o pojazdy powyżej 2,5 t DMC wykonujące międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż.
Czy chodzi o zwykły tachograf cyfrowy?
Komisja Europejska wskazuje, że dla lekkich pojazdów użytkowych powyżej 2,5 t wykonujących międzynarodowy transport drogowy od 1 lipca 2026 r. wymagany będzie tachograf inteligentny drugiej generacji (G2V2).
Czy wraz z tachografem będą obowiązywały przepisy o czasie jazdy i odpoczynkach?
Tak. EUR-Lex wskazuje, że od 1 lipca 2026 r. rozporządzenie 561/2006 będzie stosowane do przewozu rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażu wykonywanego pojazdami przekraczającymi 2,5 t DMC.
Czy przedsiębiorca wykonujący taki transport musi mieć licencję wspólnotową?
Tak, jeżeli wykonuje międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami powyżej 2,5 t do 3,5 t, obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej obowiązuje już od 21 maja 2022 r.
Jakich kar można się spodziewać w UE?
W przejrzanych źródłach nie znalazłem jednej, wspólnej unijnej tabeli z jednolitą kwotą kar dla wszystkich państw. Źródła potwierdzają natomiast, że system został zaprojektowany tak, aby skuteczniej wykrywać naruszenia w międzynarodowym transporcie drogowym i wspierać działania kontrolne państw członkowskich.
Masz flotę busów 2,5–3,5 t i wykonujesz przewozy międzynarodowe?
To dobry moment, aby sprawdzić, czy Twoje pojazdy, dokumentacja i organizacja pracy są gotowe na zmianę od 1 lipca 2026 r.. Jeżeli chcesz uporządkować obowiązki transportowe, zweryfikować ryzyka i przygotować firmę do nowych zasad, warto zrobić to jeszcze przed wejściem przepisów w życie.
Transniuans - 
Dodaj komentarz